GIẢI THỂ, TẠM NGỪNG, PHÁ SẢN DOANH NGHIỆP – DOANH NGHIỆP NÊN CHỌN PHƯƠNG ÁN NÀO?

Trong quá trình hoạt động, không phải doanh nghiệp nào cũng duy trì được hiệu quả kinh doanh lâu dài. Khi gặp khó khăn về tài chính, thị trường hoặc định hướng chiến lược, nhiều doanh nghiệp buộc phải lựa chọn tạm ngừng hoạt động, giải thể hoặc phá sản.

Tuy nhiên, ba khái niệm này hoàn toàn khác nhau về bản chất pháp lý, điều kiện, thủ tục và hậu quả pháp lý. Việc lựa chọn sai phương án có thể khiến doanh nghiệp và người quản lý chịu rủi ro pháp lý nghiêm trọng.

Bài viết dưới đây sẽ giúp doanh nghiệp hiểu rõ – lựa chọn đúng – thực hiện đúng luật.

1. Tạm ngừng kinh doanh là gì?

1.1. Khái niệm

Tạm ngừng kinh doanh là việc doanh nghiệp tạm thời ngừng toàn bộ hoạt động kinh doanh trong một thời gian nhất định nhưng vẫn giữ tư cách pháp nhân.

Sau thời gian tạm ngừng, doanh nghiệp có thể hoạt động trở lại mà không cần thành lập mới.

1.2. Thời hạn tạm ngừng

• Mỗi lần tạm ngừng: tối đa 01 năm

• Có thể gia hạn nhiều lần, nhưng phải thông báo hợp lệ

1.3. Nghĩa vụ của doanh nghiệp khi tạm ngừng

• Thông báo với Phòng Đăng ký kinh doanh

• Hoàn thành nghĩa vụ thuế phát sinh trước thời điểm tạm ngừng

• Không được ký kết, thực hiện hợp đồng mới trong thời gian tạm ngừng

1.4. Khi nào nên tạm ngừng kinh doanh?

• Doanh nghiệp gặp khó khăn tạm thời

• Chờ điều chỉnh chiến lược, thị trường

• Chưa muốn giải thể hoặc chưa đủ điều kiện giải thể

👉 Tạm ngừng là giải pháp “nghỉ ngơi pháp lý” an toàn, ít rủi ro nhất.

2. Giải thể doanh nghiệp là gì?

2.1. Khái niệm

Giải thể doanh nghiệp là việc chấm dứt hoàn toàn sự tồn tại hợp pháp của doanh nghiệp, sau khi đã:

• Thanh toán hết các khoản nợ

• Hoàn thành nghĩa vụ tài chính

• Thực hiện đầy đủ thủ tục theo luật

Sau giải thể, doanh nghiệp không còn tư cách pháp nhân.

2.2. Các trường hợp giải thể

Doanh nghiệp bị giải thể khi:

• Chủ doanh nghiệp hoặc các thành viên tự nguyện giải thể

• Hết thời hạn hoạt động theo điều lệ

• Không còn đủ số lượng thành viên theo luật

• Bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp

2.3. Điều kiện giải thể

⚠️ Doanh nghiệp chỉ được giải thể khi:

• Thanh toán hết các khoản nợ (thuế, lương, bảo hiểm, đối tác…)

• Không đang trong quá trình giải quyết tranh chấp tại Tòa án

Nếu còn nợ mà không trả được → KHÔNG được giải thể.

2.4. Trình tự thủ tục giải thể

1. Thông qua quyết định giải thể

2. Thanh lý tài sản, thanh toán các khoản nợ

3. Quyết toán thuế, đóng mã số thuế

4. Nộp hồ sơ giải thể tại Phòng Đăng ký kinh doanh

5. Doanh nghiệp chính thức chấm dứt tồn tại

2.5. Rủi ro khi giải thể sai quy định

• Bị từ chối hồ sơ giải thể

• Người đại diện pháp luật bị hạn chế quyền thành lập doanh nghiệp mới

• Có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm

3. Phá sản doanh nghiệp là gì?

3.1. Khái niệm

Phá sản là thủ tục tư pháp do Tòa án nhân dân giải quyết khi doanh nghiệp:

• Mất khả năng thanh toán

• Không trả được các khoản nợ đến hạn

Phá sản không phải là lựa chọn tự nguyện, mà là hệ quả pháp lý bắt buộc.

3.2. Dấu hiệu doanh nghiệp bị coi là mất khả năng thanh toán

• Không trả được nợ trong 03 tháng kể từ ngày đến hạn

• Chủ nợ có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản

3.3. Chủ thể có quyền nộp đơn phá sản

• Chủ doanh nghiệp

• Chủ nợ

• Người lao động

• Đại diện công đoàn

• Cơ quan có thẩm quyền

3.4. Hậu quả pháp lý của phá sản

• Doanh nghiệp bị chấm dứt tồn tại

• Người quản lý có thể:

  • Bị cấm đảm nhiệm chức vụ trong doanh nghiệp khác

  • Bị xem xét trách nhiệm cá nhân nếu có vi phạm

4. So sánh tạm ngừng – giải thể – phá sản doanh nghiệp

5. Doanh nghiệp nên lựa chọn phương án nào?

• Nên tạm ngừng nếu khó khăn tạm thời

• Nên giải thể nếu không còn nhu cầu kinh doanh và không còn nợ

• Buộc phải phá sản nếu mất khả năng thanh toán

👉 Việc lựa chọn sai có thể khiến:

• Bị cưỡng chế thuế

• Bị khởi kiện

• Người đại diện pháp luật chịu trách nhiệm cá nhân

6. Vai trò của luật sư trong giải thể, tạm ngừng, phá sản doanh nghiệp

Luật sư giúp:

• Tư vấn lựa chọn phương án đúng luật

• Soạn hồ sơ, đại diện làm việc với cơ quan nhà nước

• Xử lý nợ, tranh chấp phát sinh

• Bảo vệ quyền lợi người quản lý doanh nghiệp

7. Kết luận

Giải thể – tạm ngừng – phá sản doanh nghiệp là những quyết định pháp lý quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến:

• Doanh nghiệp

• Người đại diện pháp luật

• Thành viên, cổ đông

👉 Doanh nghiệp cần hiểu rõ bản chất pháp lý và hậu quả trước khi quyết định, và nên có sự tư vấn của luật sư để tránh rủi ro về sau.

Công ty Luật TNHH MTV Luật Sư Quảng Ninh.

Địa chỉ: số 575 đường Nguyễn Văn Cừ, phường Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.

Địa chỉ chi nhánh: số 31 đường Lý Thường Kiệt, tổ 1, khu 3, phường Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh.

Nếu còn vướng mắc chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác, bạn vui lòng liên hệ số điện thoại: 0961.926.188/0979.266.128  hoặc đặt lịch hẹn để được hỗ trợ trực tiếp.